Neden Fotograf Çekiyorum

Murtaza Ken'ani

Son zamanlarda, daha az fotograf çekiyorum. Boş zamanlarım genellikle can sıkıcı gündelik uğraşlarla geçiyor. Sadece fotografı düşündükçe rahatlıyorum. Fotografcılık benim için şiir ve müzikten ayrı bir uğraş değildir. Aralarındaki sıkı ilişkiler benim için önemlidir.

Bir fotografı beğendiğimde onun beğenilecek yanını düşünüyorum. Ben ve fotograf arasında nasıl bir ortak yan bulunmaktadır? Fotograf hangi duygu ve hissiyatı bende uyandırıyor ve güçlendiriyor? Elbette aksi de söz konsudur.

Daha basit bir bakışta, fotograf sıradan bir olgudur. Diğer bir deyişle anların çerçevelenerek korunmasıdır. Fakat bu sıradan algı ve tanımdan daha farklı düşünüyorum. Fotografçilik, onsuz yaşamımın sıkıcı ve yorucu olacağını düşündüğüm bir zihinsel uğraştır. Sanat için basit bir tanımım var: sanat yaratıcı bir yaratmadır.

Yaratma ve yaratıcılık aynı olmamakla birlikte, birlikte sanata anlam kazandırmaktadır. Sanatsal fotograf ise beni her zaman düşündürüdüğü bir tamlamadır. Bir fotografın sanatsal olup olmadığı kimi zaman çok da belli değildir. Fotograf hangi nitelikler taşıyarak sanatsal sıfatını hak etmektedir. Bir fotografın sanatsal olma nitelikleri nedir?

Okuyabileceğim ve en azı zihnimi uğraştıracak fotografları her zaman beğenmişim. Sarahattan nifret ederim. Hayal gücümün kanatlanmasına imkan vermeyen sarahattan, özellikle. Çevremle eskiye göre daha çok samimi olmaya çalışıyorum. Bir fotografta elemanların yanlış ve yersiz bulunmaları aslında kimliklerinin yadsımasıdır. Aslında, bu elemanlar yarı canlı bir olgulardır. Sadece doğru ve yerinde bir bakışla canlılık kazanacaktır. Her şeyin bir püf noktası var. Doğru Aalgılamanın da püf noktası güvenmektir.

Fotograf ve fotografcılığın kavrayışı şiir ve müziği anlamamı gerekli kılmıştır. Düşünce ve zihinsel birikimim beni fotograftan daha iyi kavrayış geliştirmek için şiir ve müziğe itmiştir. Sanatsal ve meydan okuyucu fotografın kavranılması inançlarım, yaşadıklarım ve hayal gücümle doğrudan ilintilidir. Zira, görünüşteki gerçek sandığım bir çok olgular hakikat değildir. Belki de gerçek olduğunu düşlemişimdir. Gerçeklik ve algılamam arasında bir boşluk var. Sadece hayaller bu boşluğu doldurarak, ısrarla inanmak istendiği yapay maskeyi düşürmeye yardım etmektedir. Bir fotografın basit anlatımı sadece yüzyin anlatımıdır. Bu yüzeyin ötesinde gizli bir arka var. Bu gizli arkada olmak istiyorum. Klasik ve kalıplanmış reçeteler çoğu zaman gerçeklerin üstünü örtmektedirler. Yüzeyi bir tarafa bırakarak fotografı doğru algılamak için şiir ve müzikten küçücük bir tanımım var: melodi bir müzük parçasının temelidir ve harmoni yani akordlar ve seslerin melodi üzerine yerleştirilmesi. Diğer bir deyişle, birçok ve hatta karşıt sesin uygun hale getirilmesi. Bu şiir için de geçerlidir: şiirin temeli duygu ve şairin konusu (melodi) ve tasvirlerin yerleştirilmesi (harmoni). Beğendiğim fotograf, melodisinin şiirsel ve harmonisi düşsel olduğu fotograftır. Yaratıcılık gerçekliğin tersini göstermek değildir. Fotograf, müzik, şiir ve genel olarak sanatta yaratıcılık gerçeklerden farklı bir yaklaşım sunmaktır. Bir olgunun aşırı abartılması veya aksine son derece sıradan bir şeyler gibiymiş göstermeler hayal için bir imkan sunmaktadır.     

Deniz, güneş, ağaçlar ve yine:

Ağaçlar, güneş, deniz,

Bu tersi bir tekrarlanmada

Ortada kalan bir lezzet gibi

Güneş ortada kaldığı gözükmektedir.

Yanis Ritsus